Bize yazın: crohntedavisi@gmail.com
|
Getting your Trinity Audio player ready...
|
İçindekiler
Sindirim sistemi sağlığı, genel yaşam kalitemizi doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan biridir. Ancak bazen vücudumuzun bağışıklık sistemi kendi sindirim sistemine yanlışlıkla saldırabilir. İşte bu durum, Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 780.000 kişiyi etkileyen ve Crohn hastalığı olarak bilinen kronik bir inflamatuar bağırsak hastalığına (İBH) yol açar .
Bu makalede, Crohn hastalığının ne olduğunu, en yaygın belirtilerini ve hastalığın olası nedenlerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Eğer siz veya bir yakınınız bu hastalıkla mücadele ediyorsa, doğru bilgilere sahip olmak tedavi sürecinde atılacak en önemli adımdır.
Crohn Hastalığı Nedir ve Neden Olur?
Crohn hastalığı, gastrointestinal (GI) yolun iltihaplanmasına neden olan bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır (İBH). Hastalığın kesin nedeni tam olarak anlaşılamamış olsa da, araştırmacıların çoğu bu durumun bağışıklık sisteminin sindirim sistemine yanlışlıkla saldırmasından kaynaklandığına inanmaktadır. Bu saldırı, sindirim sisteminde sürekli bir iltihaplanmaya ve bununla ilişkili çeşitli semptomlara yol açar .
Şu an için Crohn hastalığının kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Ancak, doğru bir tedavi planı ile Crohn hastalarının birçoğu kaliteli ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilmektedir.
Crohn Hastalığının 7 Yaygın Belirtisi
Crohn hastalığının belirtileri, iltihabın nerede meydana geldiğine ve ne kadar şiddetli olduğuna bağlı olarak kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterebilir. Oklahoma Üniversitesi’nde klinik yardımcı doçent olan ve inflamatuar bağırsak hastalıkları alanında uzmanlaşan Gastroenterolog Dr. Tauseef Ali’nin belirttiğine göre, hastaların en sık karşılaştığı 7 temel belirti şunlardır:
1. Karın Ağrısı ve İshal
Crohn hastalarının büyük bir çoğunluğunun deneyimlediği ilk ve en yaygın semptom, karın bölgesinde hissedilen ağrıdır. Dr. Ali, hastaların genellikle karın ağrısı ve ishal şikayetiyle başvurduğunu belirtmektedir. Bu ağrılara sıklıkla kramplar da eşlik edebilir.
2. Ağız Yaraları (Aftlar)
İltihaplanma sadece bağırsaklarda değil, vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir. Crohn hastası yetişkinlerin %20 ila %50’sinde ağız lezyonları, en yaygın olarak da aftöz ülserler (aft olarak da bilinir) gelişmektedir . Bu yaralar, yemek yemeyi veya konuşmayı zorlaştırarak ciddi ağrı ve strese neden olabilir.
3. Fistüller ve Daralmalar
Crohn hastalığına bağlı iltihaplanma, ince veya kalın bağırsağın tüm katmanlarını etkileyebilir (transmural inflamasyon). Kronik iltihaplanma kontrol altına alınmazsa yara izlerine dönüşebilir. Bu yara dokuları, fistüllere (bağırsağın farklı kısımları veya bağırsak ile diğer organlar arasındaki anormal bağlantılar) ve darlıklara (bağırsakların anormal şekilde daralması) neden olabilir . Crohn hastalarının yaklaşık üçte biri hayatlarının bir döneminde fistül geliştirmektedir.
4. Kanlı Dışkı
Dışkıda kan görülmesi, acilen bir sağlık uzmanına başvurulması gereken “kırmızı bayrak” belirtilerinden biridir. Kan, kalın bağırsak veya rektumdan geliyorsa parlak kırmızı renkte olabilirken; ince bağırsak veya daha üst GI yollarından geliyorsa daha koyu kahverengi veya siyah renkte görünebilir .
5. Sürekli Yorgunluk Hissi
İyi bir gece uykusu almış olsanız bile kendinizi sürekli yorgun hissetmek, Crohn hastalığının yaygın bir belirtisidir. İBH hastalarının yaklaşık %80’i yorgunluk yaşadığını belirtmektedir . Bazı hastalar bu yorgunluğu sadece hastalığın alevlenme dönemlerinde yaşarken, bazıları remisyon (iyileşme) dönemlerinde bile yorgun hissettiklerini ifade etmektedir.
6. Açıklanamayan Kilo Kaybı
İBH hastalarında kilo kaybı çok yaygın bir durumdur. İltihaplanma, bağırsakların besinleri emmesini zorlaştırabilir. Ayrıca, hastalığa eşlik eden ishal dehidratasyona (sıvı kaybına) yol açabilir. Bu durumlar yetersiz beslenmeye neden olur ki bu da kilo kaybının temel sebebidir . Karın ağrısı, iştahsızlık ve kullanılan ilaçların yan etkileri de kilo kaybını tetikleyebilir.
7. Sindirim Sistemi Dışındaki Belirtiler (Göz, Cilt ve Eklem Sorunları)
Crohn hastalığı, sindirim sistemi dışında da iltihaplanmaya neden olabilir. Dr. Ali’nin gözlemlerine göre, bazı hastaların ilk belirtisi eklem ağrısı olabilir ve bu nedenle önce bir romatoloğa başvurabilirler. Ayrıca, Crohn hastalığı ile ilişkili olabilecek cilt problemleri veya göz küresi iltihabı gibi durumlar da görülebilmektedir.
| Belirti Kategorisi | Görülen Semptomlar |
| Sindirim Sistemi | Karın ağrısı, kramplar, ishal, kanlı dışkı, fistüller |
| Ağız ve Yüz | Ağız yaraları (aftlar) |
| Genel Vücut | Sürekli yorgunluk, açıklanamayan kilo kaybı |
| Diğer Sistemler | Eklem ağrıları, cilt problemleri, göz iltihabı |
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Vücudunuzun çok farklı bölgeleri etkilenebileceği için, GI sistemi dışında meydana gelse bile herhangi bir olağandışı semptomu doktorunuza bildirmeniz büyük önem taşır. Özellikle ailenizde inflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) geçmişi varsa, bu belirtileri ciddiye almalısınız. Kanlı dışkı gibi kırmızı bayrak belirtilerinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
Unutmayın, Crohn hastalığının kesin bir tedavisi olmasa da, erken teşhis ve doğru bir tedavi planı ile semptomları kontrol altına almak ve normal bir hayat sürmek mümkündür.
Referanslar
[1] Crohn’s Disease and Ulcerative Colitis (IBD) — University of Michigan Health
[5] Fistulas — Crohn’s & Colitis UK
[6] Bleeding and Blood in the Stool — Crohn’s and Colitis Canada
[7] IBD and Fatigue — Crohn’s & Colitis Foundation
[8] Malnutrition and Weight Loss — Crohn’s and Colitis Canada
